Eksik Sigorta Nedir? Kısmi Hasarda Tazminatı Nasıl Etkiler?
Bir fabrikanın yalnızca bir üretim hattı hasar gördüğünde, onarım maliyeti poliçedeki sigorta bedelinin çok altında kalabilir. Buna rağmen tazminat, onarım maliyetinin tamamını karşılamayabilir. Bunun nedenlerinden biri, poliçedeki sigorta bedelinin, sigortalanan varlıkların poliçeye göre esas alınması gereken değerinin altında kalmasıdır. Bu duruma eksik sigorta denir.
Hasar poliçe bedelinin altında olsa bile ödeme neden azalır?
Türk Ticaret Kanunu’nun 1462. maddesine göre, sigorta bedeli sigorta değerinin altındaysa ve varlığın bir kısmı zarar görmüşse, poliçede aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece tazminat, sigorta bedelinin sigorta değerine oranı üzerinden hesaplanır.
Bir üretim tesisinin makineleri üzerinden örnekleyelim.
| Hesap kalemi | Tutar |
|---|---|
| Poliçeye göre esas alınan makine sigorta değeri | 100.000.000 TL |
| Poliçede yazılı makine sigorta bedeli | 60.000.000 TL |
| Teminat kapsamındaki kısmi hasar | 10.000.000 TL |
| Sigorta bedelinin sigorta değerine oranı | %60 |
| Oran uygulandıktan sonra hesaplanan tazminat | 6.000.000 TL |
Örnekte 10 milyon TL’lik hasar, poliçedeki 60 milyon TL’lik makine sigorta bedelinin altında kalıyor. Ancak makineler, esas alınması gereken değerin %60’ı üzerinden sigortalandığı için kısmi hasara da bu oran uygulanıyor. Muafiyetler ve diğer poliçe hükümleri hesaba katılmadan önce, hasarın 4 milyon TL’lik bölümü işletmenin üzerinde kalıyor.
Eksik sigorta nasıl ortaya çıkar?
Çoğu zaman poliçe yenilenirken geçen yılın bedelleri esas alınır, ancak işletmenin varlıkları ve maliyetleri yıl içinde değişmiştir. Örneğin yeni bir üretim hattı devreye alınmış, ithal makinelerin yenileme maliyeti artmış veya sezon başında depodaki stoklar olağan seviyesinin üzerine çıkmış olabilir.
Bir başka yaygın durum, muhasebe kayıtlarındaki tutarların doğrudan poliçeye aktarılmasıdır. Yıllar önce alınmış bir makinenin defter değeri ile bugün aynı işlevi görecek bir makinenin tedarik maliyeti arasında önemli fark olabilir. Hangi değerin esas alınacağı poliçedeki değerleme şartına bağlıdır. Bu nedenle bina, makine, elektronik cihaz ve stok bedelleri kendi değerleme esaslarına göre ayrı ayrı gözden geçirilmelidir.
Poliçe yenilenirken hangi noktalar kontrol edilmeli?
- Binalarda güncel yeniden yapım maliyetini ve yıl içinde eklenen alanları değerlendirin.
- Makine ve elektronik cihazlarda poliçenin hangi değerleme esasını kullandığını kontrol edin. Bu esasa göre tedarik, nakliye ve montaj gibi kalemleri hesaba katın.
- Stoklarda sezonluk artışları, toplu alımları ve lokasyonlar arasındaki stok dağılımını dikkate alın.
- Yıl içindeki değişikliklerde yeni yatırım, kapasite artışı veya önemli maliyet değişimleri olduğunda poliçe bedellerinin güncellenmesi gerekip gerekmediğini değerlendirin.
- Özel poliçe şartlarında eksik sigorta uygulamasını değiştiren bir hüküm varsa hangi varlıklara, hangi koşullarda uygulanacağını inceleyin.
Sigorta bedellerinizi birlikte gözden geçirelim
HONEST Sigorta Acenteliği A.Ş. olarak bina, makine, elektronik cihaz ve stok bedellerinizi poliçenizdeki değerleme esaslarıyla birlikte inceliyoruz. Yeni yatırımları, değişen maliyetleri ve mevcut özel şartları değerlendirerek olası bir kısmi hasarda işletmenizin üzerinde kalabilecek tutarı örnek hesaplarla gösteriyoruz.
Mevcut poliçenizi ve sigorta bedellerinizi değerlendirmek için bize ulaşın.
